Sabah işe veya okula giderken oturuyoruz, günün büyük bölümünü masa başında geçiriyoruz, eve geldiğimizde ise koltuğa uzanıp televizyon izliyor ya da telefonumuzla ilgileniyoruz. Kısacası günümüzün önemli bir bölümü oturarak geçiyor.
Peki hiç düşündünüz mü? Vücudumuz gerçekten bu kadar uzun süre oturmak için mi tasarlandı?
Bir fizyoterapist olarak özellikle masa başında çalışan kişilerde boyun, sırt ve bel bölgesi şikâyetlerinin oldukça yaygın olduğunu görüyorum. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak; kaslarda gerginliğe, eklemlerde hareket kısıtlılığına ve zamanla ağrıların ortaya çıkmasına neden olabilir.Özellikle bilgisayar karşısında çalışırken başın öne doğru uzaması, omuzların düşmesi ve belin uzun süre aynı pozisyonda kalması boyun, sırt ve bel bölgesindeki kasların gereğinden fazla çalışmasına yol açabilir. Bir süre sonra kişi ağrı, yorgunluk veya tutulma hissedebilir. Ancak sorun yalnızca bel ve boyun ağrısından ibaret değil. Uzun süre hareketsiz kalmak, günlük fiziksel aktivitemizin azalmasına ve genel kondisyonumuzun düşmesine de katkıda bulunabilir. Bu nedenle gün içinde yaptığımız egzersizin yanında, hareketsiz geçirdiğimiz zamanı azaltmak da önemlidir.
Burada sık yapılan bir yanlışı düzeltmek gerekiyor: “Akşam bir saat spor yapıyorum, günün geri kalanında oturabilirim.” düşüncesi doğru değildir. Düzenli egzersiz elbette çok değerlidir; ancak gün içerisinde uzun süre kesintisiz oturmamak da ayrı bir alışkanlık hâline gelmelidir.
Peki ne yapabiliriz?
Aslında çözüm oldukça basit: Daha sık hareket etmek. Masa başında çalışıyorsanız her 30–40 dakikada bir kısa süreliğine ayağa kalkabilir, birkaç dakika yürüyebilir veya basit hareketler yapabilirsiniz. Telefon görüşmelerini mümkün olduğunda ayakta yapabilir, asansör yerine merdiveni tercih edebilir ve gün içerisinde kısa yürüyüşler için fırsat oluşturabilirsiniz.
Çalışma ortamımızı düzenlemek de önemlidir. Sandalyemiz vücudumuzu desteklemeli, ayaklarımız yere rahatça basmalı ve bilgisayar ekranı başımızı sürekli öne eğmemizi gerektirmeyecek şekilde konumlandırılmalıdır. Fakat en ergonomik sandalye bile uzun süre hiç hareket etmeden oturmanın yerini tutamaz.
Özellikle bel, boyun veya sırt ağrısı yaşayan kişilerin şikâyetlerini sürekli ertelememesi gerekir. Ağrı devam ediyor, tekrarlıyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa bir sağlık profesyonelinden değerlendirme almak önemlidir.
Unutmayalım; sağlıklı yaşam yalnızca spor salonunda geçirilen bir saatten ibaret değildir. Gün boyunca nasıl oturduğumuz, ne kadar hareket ettiğimiz ve hareketsizliğimizi ne kadar sık böldüğümüz de sağlığımız açısından önem taşır.
Küçük hareketler, günün sonunda büyük bir fark yaratabilir.
Unutmayın: Vücudumuz hareket etmek için vardır; ona gün içinde hareket etmesi için fırsat verelim.
