İnsan büyüdükçe değil, kendini küçültebildikçe büyür
Can Kaan SAĞLAM
Sporun içinde yıllar geçirdikçe insan bir şeyi daha iyi anlıyor:
Herkes başarılı olabilir.
Ama herkes büyük olamaz.
Çünkü başarı başka şeydir, büyüklük başka.
Bir sporcu çok gol atabilir, çok sayı üretebilir, kupalar kazanabilir, adını manşetlere yazdırabilir. Bir antrenör şampiyonluklar yaşayabilir. Bir yönetici güçlü bir kulübün başında olabilir.
Bunların hiçbiri tek başına insanı büyük yapmaz.
Asıl büyüklük, insanın yükseldikçe nasıl davrandığında saklıdır.
Çünkü insan büyüdükçe değil, kendini küçültebildikçe büyür.
Bugün sporun en büyük problemlerinden biri de tam olarak burada başlıyor.
Biraz başarılı olan kendisini vazgeçilmez sanıyor.
Biraz alkış alan, herkese yukarıdan bakmaya başlıyor.
Biraz yetki sahibi olan, karşısındaki insanı ezme hakkını kendinde görüyor.
Oysa sporun ruhu bunun tam tersini öğretir.
Spor, insanı büyütüyorsa önce egosunu küçültmelidir.
Forma Üstünlük Belgesi Değildir
Bir formayı giymek sizi diğerlerinden üstün yapmaz. Kaptanlık pazubandı takmak da öyle. Antrenör olmak, yönetici olmak, başkan olmak da…
Bunlar sorumluluktur. Ayrıcalık değil.
Bir kaptan takım arkadaşlarına yukarıdan bakıyorsa, kolundaki pazubandın hiçbir anlamı yoktur.
Bir antrenör oyuncusunu dinlemiyorsa, her şeyi yalnızca kendisinin bildiğini düşünüyorsa, kazandığı kupaların da fazla anlamı yoktur.
Bir yönetici kulübün kapısından giren insanları makamına göre ayırıyorsa, o koltuk onu büyütmemiştir.
Tam tersine küçültmüştür.
Çünkü insanın karakteri, önünde kaç kişinin ayağa kalktığıyla değil, kendisinin kimin karşısında eğilebildiğiyle ölçülür.
En Zor Rakip Karşı Takım Değildir
Sahada hep bir rakip vardır.
Karşınızda bir takım vardır.
Bir oyuncu vardır.
Bir skor vardır.
Ama spor insanına sorarsanız, asıl rakip çoğu zaman karşı tarafta değildir.
İnsanın içindedir.
Ego, Kibir, Öfke
“Ben bilirim” duygusu.
“Ben olmasam olmaz” düşüncesi.
İşte insanın asıl yenmesi gereken bunlardır.
Rakibini yenmek bazen doksan dakika sürer.
Kendi egonu yenmek ise yıllar sürebilir.
Bir sporcu “Ben hata yaptım” diyebiliyorsa büyüktür.
Bir antrenör oyuncusundan özür dileyebiliyorsa büyüktür.
Bir yönetici kulübün en genç sporcusunu bile ciddiye alabiliyorsa büyüktür.
Çünkü herkes sesini yükseltebilir.
Asıl mesele gerektiğinde sesini alçaltabilmektir.
Herkes kendini öne çıkarabilir.
Asıl mesele gerektiğinde geride durabilmektir.
Altyapıda Skordan Önce İnsan Yetiştiriyoruz
Bu konu altyapı sporunda çok daha önemli.
Çocuklara sürekli kazanmayı öğretiyoruz.
Maçı kazan.
Turnuvayı kazan.
Rakibini geç.
İlk beşe gir.
Daha çok sayı at.
Daha çok gol at.
Peki sonra?
Rakibine saygıyı kim öğretecek?
Yedek kaldığında takım arkadaşını desteklemeyi kim öğretecek?
Kaybettiğinde hakemi değil önce kendisini sorgulamayı kim öğretecek?
Arkadaşının başarısını kıskanmadan alkışlamayı kim öğretecek?
Bir çocuğa yalnızca spor öğretirseniz sporcu yetiştirirsiniz.
Ama karakter de öğretirseniz insan yetiştirirsiniz.
Ve bizim asıl ihtiyacımız da budur.
Çünkü altyapıdaki çocukların tamamı profesyonel olmayacak.
Ama tamamı büyüyecek.
Toplumun içine karışacak.
Bir meslek sahibi olacak.
Bir aile kuracak.
Belki başka çocuklara örnek olacak.
Bu yüzden altyapı antrenmanında sadece teknik-taktik çalışılmaz.
Karakter de çalışılır.
Saygı da çalışılır.
Sabır da çalışılır.
Kaybetmeyi bilmek de çalışılır.
Her Galibiyet Zafer Değildir
Bugün sporun içinde kazanmak o kadar kutsallaştırıldı ki bazen nasıl kazanıldığı önemini kaybetti.
Rakibine hakaret ederek kazanıyorsan…
Hakeme saldırarak kazanıyorsan…
Çocuğa baskı yaparak kazanıyorsan…
Tribünden küfür ederek kazanıyorsan…
O galibiyeti bir kez daha düşünmek gerekir.
Çünkü skor tabelası karakter yazmaz.
Orada sadece sonuç görünür.
Oysa sporun gerçek sonucu yıllar sonra belli olur.
Bir çocuk büyüdüğünde nasıl bir insan olmuş?
Bir sporcu başarıya ulaştığında insanlığını koruyabilmiş mi?
Bir antrenör güç kazandıkça mütevazı kalabilmiş mi?
Bence asıl tablo budur.
Kupa Kalır, İnsanlık Hatırlanır
Yıllar geçer.
Maçlar unutulur.
Skorlar unutulur.
Kimin kaç sayı attığı, kaç gol attığı unutulur.
Kupalar vitrinlerde kalır.
Madalyalar çekmecelere kaldırılır.
Ama insanlara nasıl davrandığınız kolay kolay unutulmaz.
Bir spor insanının arkasından,
“Çok başarılıydı”
denmesi güzeldir.
Ama bence daha değerlisi,
“Başarılıydı ama hiç değişmedi”
cümlesidir.
“Kimseyi küçümsemezdi.”
“Çocuklarla konuşurken onların seviyesine inerdi.”
“Kaybettiğinde bile rakibine saygı gösterirdi.”
“Makama göre insan ayırmazdı.”
İşte gerçek büyüklük budur.
Çünkü büyümek yukarı çıkmak değildir.
Büyümek, yukarı çıktıkça aşağıdakileri unutmamaktır.
Büyümek herkesten güçlü görünmek değildir.
Gerektiğinde “Ben de yanlış yaptım” diyebilmektir.
Büyümek herkesi susturmak değildir.
Gerektiğinde susmayı bilmektir.
Spor bize rakibi yenmeyi öğretiyor.
Ama keşke biraz daha fazla kendimizi yenmeyi de öğretse.
Çünkü insanın hayat boyunca karşılaşacağı en zor rakip çoğu zaman kendisidir.
Ve o maçı kazanabilenler gerçekten büyük olur.
İnsan büyüdükçe değil, kendini küçültebildikçe büyür.
Çünkü gerçek büyüklük, ne kadar yükseğe çıktığınızla değil, yükseldiğiniz yerde ne kadar insan kalabildiğinizle ölçülür.
