Bazı insanlar vardır, yaşadıkları ya da hizmet ettikleri ülkenin ya da şehrin adıyla birlikte anılırlar. Mimar Sinan ve Edirne ilişkisinde olduğu gibi. Gerçi Sinan’ın ismi sadece Edirne ile değil başta İstanbul olmak üzere birçok şehirle özdeştir.
Bu yazımızda bu isimlerden birinden ve eserinden söz etmek isterim; Kanûnî Sultan Süleyman döneminin Bosna’sında görev yapmış bir sancak beyi Gazi Hüsrev Bey ve onun Külliyesinden.
Gazi Hüsrev Bey, 1480’lerde dünyaya gelmiş. Annesi, II. Bayezid’in genç yaşta vefat eden kızı Selçuk Sultan, babası Adana Muhafızı ve Şehid Ferhad Bey’dir. Dayısı Şehzade Mehmed’in Kefe sancak beyliği döneminde onun yanında görev alan ve Moskova’ya elçilik görevi yapan Gazi Hüsrev Bey, daha sonra Semendire sancak beyliğine atanmıştır. Semendire Sancağı Belgrad’ın fethinden önce bölgenin en önemli sancaklardan biridir.
Gazi Hüsrev Bey, Belgrad’ın muhasara ve fethinde önemli görevler yapmış ve fethin ardından Bosna sancak beyliğine atanmıştır. Bosna Sancak beyi olarak Knin, Skradin, Ostrovica kalelerinin fethini gerçekleştiren Gazi Hüsrev Bey, Mohaç Savaşı’nda da kahramanlıklar göstermiştir.
Gazi Hüsrev Bey, 1528 yılında Macarlardan Yayça kalesini almıştır. Bir müddet Semendire sancak Beyliği yapan Gazi Hüsrev Bey, 1536 yılında tekrar Bosna sancak beyliğine tayin edilmiştir. Bu dönemde Yahya Paşa oğlu Mehmed Bey’le birlikte Pojega (Požega), Klis Kalesi’ne (Kliška Tarotava) fethetmiştir.
Gazi Hüsrev Bey, 18 Haziran 1541 (23 Safer 948) tarihinde Saraybosna’da vefat etmiştir. Önceden yaptırmış olduğu (Gazi Hüsrev Bey) Camii (Begova Džamija) avlusundaki türbeye gömülmüştür.
Gazi Hüsrev Bey, Saraybosna’nın ilk kurucusu olarak kabul edilen Îsâ Bey’den sonra ikinci kurucusu olarak kabul edilmektedir. Gazi Hüsrev Bey Camii’nde her gün öğle namazından sonra Gazi Hüsrev Bey ruhuna ithaf edilmek üzere hatim okunması günümüzde de devam eden güzel bir gelenektir
Gazi Hüsrev Bey’in Saraybosna’nın ortasına kurduğu ve bir çok han, hamam, bedesten, çarşı ve dükkan tahsis ettiği (Gazi Hüsrev Bey) Külliyesi, şehrin en önemli sembol yapılarından biridir. Külliye, camisiyle, medresesiyle, kütüphanesiyle, hankah ve imaretiyle asırlar boyunca hizmet vermiştir. Medresesinden yüzlerce alim yetişmiştir.
Asırlar boyunca ve bugün, Saraybosna için en önemli isimlerden biri Gazi Hüsrev Bey’dir. Yine Saraybosna için Başçarşı neyse Gazi Hüsrev Bey Külliyesi de odur, hayya ondan çok daha fazlasıdır.
***
Neden Okumalıyız?
İki ayak üstünde gezen ölüler olmamak için okumalıyız. Körlükten kurtulmak için, faydalı hayaller kurabilmek için okumalıyız. Çevremize ve ailemize faydalı bireyler olmak için... Televizyonun ve internetin her türlü kötü etkisinden kurtulmak için okumalıyız. İstikbal, bilgi çağıdır. Bilgi çağına ayak uydurmak için okumak gerektir. Kitap en güzel dosttur.
İnsanoğlu genelde yalnızdır. İnsanın yalnızlıktan, can sıkıntısından ve stresten kurtulması için de faydalı eserler okuması gerekir. İnsanları ve dünyayı anlamak için okumalıyız. Hayatımıza mânâ katmak için, ömrümüzü uzatmak ve faydalı kılmak için kitap okumalıyız. Kur’ân ahlâkı ile ahlâklanmak için okumalıyız. Daha iyi bir hayata lâyık olabilmek için okumalıyız.
Bu yazımızda bu isimlerden birinden ve eserinden söz etmek isterim; Kanûnî Sultan Süleyman döneminin Bosna’sında görev yapmış bir sancak beyi Gazi Hüsrev Bey ve onun Külliyesinden.
Gazi Hüsrev Bey, 1480’lerde dünyaya gelmiş. Annesi, II. Bayezid’in genç yaşta vefat eden kızı Selçuk Sultan, babası Adana Muhafızı ve Şehid Ferhad Bey’dir. Dayısı Şehzade Mehmed’in Kefe sancak beyliği döneminde onun yanında görev alan ve Moskova’ya elçilik görevi yapan Gazi Hüsrev Bey, daha sonra Semendire sancak beyliğine atanmıştır. Semendire Sancağı Belgrad’ın fethinden önce bölgenin en önemli sancaklardan biridir.
Gazi Hüsrev Bey, Belgrad’ın muhasara ve fethinde önemli görevler yapmış ve fethin ardından Bosna sancak beyliğine atanmıştır. Bosna Sancak beyi olarak Knin, Skradin, Ostrovica kalelerinin fethini gerçekleştiren Gazi Hüsrev Bey, Mohaç Savaşı’nda da kahramanlıklar göstermiştir.
Gazi Hüsrev Bey, 1528 yılında Macarlardan Yayça kalesini almıştır. Bir müddet Semendire sancak Beyliği yapan Gazi Hüsrev Bey, 1536 yılında tekrar Bosna sancak beyliğine tayin edilmiştir. Bu dönemde Yahya Paşa oğlu Mehmed Bey’le birlikte Pojega (Požega), Klis Kalesi’ne (Kliška Tarotava) fethetmiştir.
Gazi Hüsrev Bey, 18 Haziran 1541 (23 Safer 948) tarihinde Saraybosna’da vefat etmiştir. Önceden yaptırmış olduğu (Gazi Hüsrev Bey) Camii (Begova Džamija) avlusundaki türbeye gömülmüştür.
Gazi Hüsrev Bey, Saraybosna’nın ilk kurucusu olarak kabul edilen Îsâ Bey’den sonra ikinci kurucusu olarak kabul edilmektedir. Gazi Hüsrev Bey Camii’nde her gün öğle namazından sonra Gazi Hüsrev Bey ruhuna ithaf edilmek üzere hatim okunması günümüzde de devam eden güzel bir gelenektir
Gazi Hüsrev Bey’in Saraybosna’nın ortasına kurduğu ve bir çok han, hamam, bedesten, çarşı ve dükkan tahsis ettiği (Gazi Hüsrev Bey) Külliyesi, şehrin en önemli sembol yapılarından biridir. Külliye, camisiyle, medresesiyle, kütüphanesiyle, hankah ve imaretiyle asırlar boyunca hizmet vermiştir. Medresesinden yüzlerce alim yetişmiştir.
Asırlar boyunca ve bugün, Saraybosna için en önemli isimlerden biri Gazi Hüsrev Bey’dir. Yine Saraybosna için Başçarşı neyse Gazi Hüsrev Bey Külliyesi de odur, hayya ondan çok daha fazlasıdır.
***
Neden Okumalıyız?
İki ayak üstünde gezen ölüler olmamak için okumalıyız. Körlükten kurtulmak için, faydalı hayaller kurabilmek için okumalıyız. Çevremize ve ailemize faydalı bireyler olmak için... Televizyonun ve internetin her türlü kötü etkisinden kurtulmak için okumalıyız. İstikbal, bilgi çağıdır. Bilgi çağına ayak uydurmak için okumak gerektir. Kitap en güzel dosttur.
İnsanoğlu genelde yalnızdır. İnsanın yalnızlıktan, can sıkıntısından ve stresten kurtulması için de faydalı eserler okuması gerekir. İnsanları ve dünyayı anlamak için okumalıyız. Hayatımıza mânâ katmak için, ömrümüzü uzatmak ve faydalı kılmak için kitap okumalıyız. Kur’ân ahlâkı ile ahlâklanmak için okumalıyız. Daha iyi bir hayata lâyık olabilmek için okumalıyız.
Etiketler:
