Menisküs yaralanmaları sonrası tedavi, yaralanmanın türüne, şiddetine ve hastanın yaşına göre değişebilir. Tedavi cerrahi ve cerrahi olmayan (konservatif) tedavi olarak ikiye ayrılır.
1. Konservatif Tedavi (Cerrahi Olmayan Yaklaşımlar)
Ağrı ve Şişlik Kontrolü
• Buz Uygulaması: Dize buz uygulanması, şişliği ve ağrıyı azaltabilir.
• Yüksekte Tutma: Diz eklemini yüksek tutmak, şişliğin inmesine yardımcı olabilir.
• Dinlenme: Yaralanan bacağın fazla zorlanmaması, şişlik ve ağrının artmaması için önemlidir.
• İlaç Tedavisi: Doktor tarafından verilen bazı ilaçlar ağrıyı ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
Fizyoterapi
• Egzersizler: Diz çevresindeki kasları güçlendiren ve eklem hareket açıklığını artıran egzersizler yapılır. Bu egzersizler, menisküsün iyileşmesine yardımcı olabilir ve dizin daha stabil hale gelmesini sağlar. Denge ve koordinasyon egzersizleri dizin stabilizasyonunu sağlamaya yardımcı olur. Gerekli durumlarda dizlik gibi destek malzemelerinden faydalanılabilir.
• Elektroterapi: Diz eklemindeki ağrı ve şişliği azaltmaya yarayacak bazı elektroterapi ajanları tedavide kullanılabilir.
2. Cerrahi Tedavi (Ameliyat)
Eğer konservatif tedaviyle yeterli iyileşme sağlanamazsa ve menisküs yaralanması ciddi veya kalıcı ağrılara yol açıyorsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyatta menisküs yırtığının yerine ve şekline göre yırtık olan parçanın dikilmesi ya da kesilerek çıkarılması şeklinde iki farklı yöntem kullanılır. Mümkün olduğunca menisküsün bütünlüğünün korunması tercih edildiği için dikiş yöntemi uygulanabilecek durumdaysa dikilmesi tercih edilir. Ameliyat sonrası yapılacak tedavi de ameliyatta kullanılan yönteme göre farklılık gösterir. Eğer menisküs dikilme yöntemiyle tedavi edildiyse ameliyat sonrası 3-6 hafta arası koltuk değneğiyle yürütülür ve ameliyatlı bacağa çok fazla yük verilmesi ve zorlanması istenmez. Bu süreçte özellikle diz ekleminde ağrı ve şişliğin kontrolü için buz uygulanması önemlidir. Diz ekleminin üst tarafındaki kasın (Quadriceps kası) kuvvetlendirilmesi ve yavaşça diz ekleminin hareket açısının arttırılması hedeflenir. Eğer ameliyatta menisküsün yırtılan parçasının çıkarılması işlemi yapıldıysa tedavi daha hızlı bir şekilde yapılır. Ameliyat sonrası koltuk değneği kullanılmaz. Tedavideki amaçlar aynı şekildedir. Dizin üst tarafındaki kası kuvvetlendirmek için yapılabilecek bazı basit hareketler şunlardır:
• Dizleriniz düz uzatılmış otururken dizin altına bir havluyu rulo yapın ve koyun dizinizi aşağı doğru bastırırken 5 sn tutun ve bırakın 5 sn dinlenin. Bu hareketi 10 tekrardan günde 3 kere yapabilirsiniz.
• Yine aynı pozisyonda dizinizi düz tutarak bacağınızı yerden 10 cm kadar yukarı kaldırın ve 5 sn tutun sonra aşağı indirip 5 sn dinlenin. Bu hareketi de 10 tekrardan günde 3 kere yapabilirsiniz.
• Diz ve tüm bacaktaki ödemi dağıtmak için yine aynı pozisyonda otururken ayak bileği ve parmaklarınızı kendinize doğru çekip aşağı doğru uzatabilirsiniz. (Gaz pedalına basma hareketi) Bu hareketi de 10 tekrardan günde 4-5 kere yapabilirsiniz.
1. Konservatif Tedavi (Cerrahi Olmayan Yaklaşımlar)
Ağrı ve Şişlik Kontrolü
• Buz Uygulaması: Dize buz uygulanması, şişliği ve ağrıyı azaltabilir.
• Yüksekte Tutma: Diz eklemini yüksek tutmak, şişliğin inmesine yardımcı olabilir.
• Dinlenme: Yaralanan bacağın fazla zorlanmaması, şişlik ve ağrının artmaması için önemlidir.
• İlaç Tedavisi: Doktor tarafından verilen bazı ilaçlar ağrıyı ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
Fizyoterapi
• Egzersizler: Diz çevresindeki kasları güçlendiren ve eklem hareket açıklığını artıran egzersizler yapılır. Bu egzersizler, menisküsün iyileşmesine yardımcı olabilir ve dizin daha stabil hale gelmesini sağlar. Denge ve koordinasyon egzersizleri dizin stabilizasyonunu sağlamaya yardımcı olur. Gerekli durumlarda dizlik gibi destek malzemelerinden faydalanılabilir.
• Elektroterapi: Diz eklemindeki ağrı ve şişliği azaltmaya yarayacak bazı elektroterapi ajanları tedavide kullanılabilir.
2. Cerrahi Tedavi (Ameliyat)
Eğer konservatif tedaviyle yeterli iyileşme sağlanamazsa ve menisküs yaralanması ciddi veya kalıcı ağrılara yol açıyorsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyatta menisküs yırtığının yerine ve şekline göre yırtık olan parçanın dikilmesi ya da kesilerek çıkarılması şeklinde iki farklı yöntem kullanılır. Mümkün olduğunca menisküsün bütünlüğünün korunması tercih edildiği için dikiş yöntemi uygulanabilecek durumdaysa dikilmesi tercih edilir. Ameliyat sonrası yapılacak tedavi de ameliyatta kullanılan yönteme göre farklılık gösterir. Eğer menisküs dikilme yöntemiyle tedavi edildiyse ameliyat sonrası 3-6 hafta arası koltuk değneğiyle yürütülür ve ameliyatlı bacağa çok fazla yük verilmesi ve zorlanması istenmez. Bu süreçte özellikle diz ekleminde ağrı ve şişliğin kontrolü için buz uygulanması önemlidir. Diz ekleminin üst tarafındaki kasın (Quadriceps kası) kuvvetlendirilmesi ve yavaşça diz ekleminin hareket açısının arttırılması hedeflenir. Eğer ameliyatta menisküsün yırtılan parçasının çıkarılması işlemi yapıldıysa tedavi daha hızlı bir şekilde yapılır. Ameliyat sonrası koltuk değneği kullanılmaz. Tedavideki amaçlar aynı şekildedir. Dizin üst tarafındaki kası kuvvetlendirmek için yapılabilecek bazı basit hareketler şunlardır:
• Dizleriniz düz uzatılmış otururken dizin altına bir havluyu rulo yapın ve koyun dizinizi aşağı doğru bastırırken 5 sn tutun ve bırakın 5 sn dinlenin. Bu hareketi 10 tekrardan günde 3 kere yapabilirsiniz.
• Yine aynı pozisyonda dizinizi düz tutarak bacağınızı yerden 10 cm kadar yukarı kaldırın ve 5 sn tutun sonra aşağı indirip 5 sn dinlenin. Bu hareketi de 10 tekrardan günde 3 kere yapabilirsiniz.
• Diz ve tüm bacaktaki ödemi dağıtmak için yine aynı pozisyonda otururken ayak bileği ve parmaklarınızı kendinize doğru çekip aşağı doğru uzatabilirsiniz. (Gaz pedalına basma hareketi) Bu hareketi de 10 tekrardan günde 4-5 kere yapabilirsiniz.
Etiketler:
