JOHN Berger, 1926 yılında Londra doğmuş ve çağımızın en önemli fikir adamı, yazarı, sanat tarihçisi, şairi ve ressamıdır. Ömrünün son yirmi yılını Fransız Alplerinde bir dağ köyünde geçirmiştir.
1944-1946 yılları arasında ingiliz ordusunda görev almıştır. Ardından Central School of Art ve Chelsea School of Art in London'da öğrenim görmüştür. Bu sanat eğitimlerini takiben 1948-1955 arasında bir yandan çizmiş diğer yandan da çizim dersleri vermiştir.
Eserleri Londra'da Wildenstein, Redfern, ve Leicester galerilerinde sergilenmiş olan Berger; 1952'de Londra New Statesman'da yazmaya başlamıştır. Yazın hayatında başta "Görme Biçimleri" olmak üzere sayısız eserler vermiştir.
Berger'i farklı kılan onun hem çizmeyi hem yazmayı kişiliğinde birleştiren ender insanlardan biri olması değil şüphesiz. O bir yandan sanatı ve yaşamıyla bir bütün oluştururken diğer yandan çağdaş zulüm mekanizması Kapitalizme de en etkili eleştirileri yapmıştır.
Eleştirileri teorik yapıdan ziyade, çağdaş sömürge sistemine, küresel emperyal sömürü düzenine karşı yapmıştır. Çizgi sanatında postmodern olsa bile. görüş ve düşünceleriyle postmodenizme ve onun kurduğu yalan ve aldatma makinesine karşı çıkmıştır. Bu karşı çıkışla beraber Amerikan küresel sisteminin çöküş haberini gerekçeleriyle de açıklamıştır. Bunu daha 2005 yılında, 24-26 haziran 2005 tarihlerinde, Darphane-i Amire'de gerçekleştirilen 'Irak Dünya Mahkemesi'nde: "Suçları unutmamalı, kayıtlarını muhafaza etmeliyiz. Suçluların ilk işi bunları yok etmektir zaten. Çünkü bu efendiler yalnızca masumları katletmezler, hafızayı da maktul ederler. Yeni Dünya tiranlığına karşı yükselen muhalefete ilham vermesi için bu kayıtların tutulmasi şarttır. Bu aşırı silahlanmış tiranlar, askeri ya da ekonomik her savaşı kazanabilirler, ama kaybettikleri bir savaş var ki, ismine kendileri: 'iletişim savaşı" diyorlar. Dünya kamuoyunun desteğini kazanamıyorlar. Gitgide daha cok insan "hayır" diyor. Sonuçta bu yenilgileri tiranliklarının sonu olacak. Ama bu son, daha kaç trajedi, kaç istila ve kaç felaketden sonra gelecek? Bizi daha ne kadar yoksullaştıracaklar? İşte kayıt tutmanın, muhafaza etmenin, hatırlamanın aciliyeti bundandır. İşledikleri suçlar unutulmayacak, her kıtada ağızdan ağıza dolaşacaktır. Her geçen gün daha çok insan "hayır" diyecek. Çünkü bugün korumaya niyetli olduğumuz ve sevdigimiz her şeye "evet" demenin önkoşulu budur." sözleriyle dile getirmiştir.
Berger:"Global bir yanlış bilgilendirme sistemi oluşturan fotoğraf imgeleriyle kuşatılmış durumdayız. Tanıtım adıyla bilinen sistem,tüketiciye yönelik yalanlar yaymaktadır. Bu sistemde fotoğrafın rolü ifşa etmek; ancak yalan, fotograf makinesinin önünde inşa ediliyor. Bu tablo', bir simgeler dili (-ki genellikle yağlı boya tabloların ikonografisinden alınmıştır) imalı bir anlatım ve sıklıkla cinsel içerikli modellerle bir tür gösteri kullanmaktadır. Sonra bu 'tablo'nun fotoğrafı çekilir. Fotoğrafı çekilir, çünkü fotoğraf makinesi, ne kadar sahte olursa olsun herhangi bir görünümler dizisine otantiklik atfeder. Fotoğraf makinesi, bir yalanı alıntılamakta kullanıldığı zaman bile yalan söylemez. Böylece de, yalanın daha dogru 'görünmesi ' sağlanmış olur" diyerek fotoğraf ve reklam arasındaki çarpıcı ilişkiyi ortaya koymuştur.
Berger hem: "Bugün resim yapmak, yaygın bir ihtiyaca cevap veren bir direniş eylemidir ve umutlanmayı teşvik edebilir" diye hem de :"Görmek konuşmaktan önce gerçekleşir" diyendir. Aynı zamanda şair olan Berger'i 2 Ocak 2017 tarihinde tarihinde yitirdik ne yazık ki. Bu yazıyı onun bir şiiriyle bitiriyorum:
"çıplak doğan kalbimin
ilk kundağı ninnilerdi.
ardından kendi kendine
şiir giydi giysi diye.
bir gömlek gibi
taşıdım sırtımda
okuduğum şiirleri
yarım yüzyıl yaşadım böyle
karşılaşana dek o sözsüzlükte.
sandalye sırtındaki gömleğimden
öğrendim ki bu gece
yıllar boyu
kalbimin ezberlediği
bekleyişimmiş seni"
Etiketler:
