DONUK Omuz tıbbi adıyla Frozen Shoulder omuz ekleminde ağrı ve hareket kısıtlılığıyla karakterize bir hastalıktır. Omuz eklemi 3 tane kemikten oluşur. Bunlar; üst kol kemiği (humerus), kürek kemiği (scapula) ve köprücük kemiği (clavicula) dir. Bu kemikleri birbirine bağlayan çeşitli bağlar, kaslar ve bunların bir arada durmasını sağlayan eklem kapsülü vardır.
Omuz eklemi vücudumuzda 360 derece hareket edebilen tek eklemdir. Bu muntazam hareketliliğini eklemi oluşturan yapıların koordine hareketine borçludur. Bu yapılardan herhangi birisinde problem oluşursa hareket kısıtlanmaya başlar. Özellikle eklem kapsülünün içerisinde yapışıklıklar oluşması (Adhesive Kapsülit) bu hareketliliğin bozulmasının en önemli sebeplerindendir. Eklem kapsülünün kalınlaşması, iltihaplanması ve kapsül içerisindeki sıvı miktarının azalması kapsülün esnekliğinin de azalmasına yola açar ve böylelikle kalın ve sert bir hal alan eklem kapsülü, omuz hareketlerinin kısıtlanmasına ve ağrıya yol açar.
Donuk Omuz Sendromu yavaş seyirlidir ve üç aşamada gerçekleşir:
1-Yangı Aşaması: Özellikle ağrının çok fazla olduğu dönemdir hareketler yavaş yavaş kısıtlanmaya başlar, gece uykudan uyandıran ağrı mevcuttur. Ağrı nedeniyle kişi kolunu çok hareket ettirmek istemez ve bu nedenle hareket kısıtlılığı daha fazla gelişir.
2-Donma Aşaması: Ağrı biraz daha rahatlamıştır fakat hareket açısı iyice azalmıştır. Kişinin günlük yaşamını etkileyecek boyuttadır. Saçını tararken, kıyafetlerini değiştirirken zorlanmalar başlar.
3-Çözülme Aşaması: Hareketler yavaşça açılmaya başlar. Bu aşama 2 yıla kadar sürebilir.
Donuk Omuz Sendromu genellikle 40 yaş üstü kişilerde ve özellikle bayanlarda daha fazla görülmektedir. Omuz eklemini ilgilendiren kemik kırıkları sonrası alçı ile istirahat uygulamaları yine omuz eklemindeki kas yaralanmaları sonrası, kadınlarda meme dokusuna yapılan cerrahi girişimler sonrası, düşme-çarpma gibi travmalar sonrasında bu sendromla karşılaşabiliriz. Eğer kişide donuk omuza yol açacak herhangi bir travma öyküsü yoksa altta yatan diabet (şeker) hastalığı olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır. Tanı klinik muayene ve radyolojik görüntüleme yöntemleri ile kolayca konulabilir.
Donuk Omuz Tedavisinde; hastalığın hangi aşamada olduğu ve hastalığa neden olan olayın ne olduğu çok önemlidir. Hastalık diabet kaynaklı ise öncelikli olarak kan şekeri düzeyinin düzenlenmesi gerekir. Ağrı için hekim tarafından verilen ilaçlar , soğuk uygulaması ve fizik tedavi uygulamaları yapılabilir. Eklem hareketliliğini arttırmak için fizyoterapist tarafından uygulanan pasif egzersizler, manuel terapi ve kişinin kendisinin yapması için verilen aktif egzersizler faydalı olacaktır. Bu egzersizlere birkaç örnek verecek olursak;
• Sağlam olan kolunuzla bir masa kenarına tutunarak hafifçe öne doğru eğilip hasta olan kolunuzu omuzdan gevşek olacak şekilde aşağı doğru bırakıp kolu önce öne arkaya 10 kere, sonra sağa sola 10 kere ve en son içe ve dışa daireler çizme şeklinde 10 kere sallayın.
• Ayakta dik dururken her iki elinizle bir sopayı tutup dirsekler düz olacak şekilde önden yukarı doğru kaldırın ve beşe kadar sayın. Aynı hareketi sonra yandan yukarıya ve gövdenizin arkasından yukarıya kaldıracak şekilde tekrarlayın. Her hareketi 10 kere yapın.
• Hasta olan kolunuzun parmaklarıyla duvarda yukarıya doğru tırmanmaya çalışın ağrıyı hissettiğiniz noktada beş saniye bekleyip kolunuzu aşağı doğru indirin. Bu hareketi de 10 kere yapın.
Donuk Omuz Tedavisinde önemli olan bir diğer konu da bir kolu kullanamadığımız için diğer kola çok fazla yüklenmeye bağlı aynı problem diğer tarafta da oluşabilir. Bu nedenle diğer kola da gereksiz yüklenmekten kaçınılmalı, hastalık tam anlamıyla iyileşene kadar problemli olan tarafın üzerine yatılmamalıdır.
Omuz eklemi vücudumuzda 360 derece hareket edebilen tek eklemdir. Bu muntazam hareketliliğini eklemi oluşturan yapıların koordine hareketine borçludur. Bu yapılardan herhangi birisinde problem oluşursa hareket kısıtlanmaya başlar. Özellikle eklem kapsülünün içerisinde yapışıklıklar oluşması (Adhesive Kapsülit) bu hareketliliğin bozulmasının en önemli sebeplerindendir. Eklem kapsülünün kalınlaşması, iltihaplanması ve kapsül içerisindeki sıvı miktarının azalması kapsülün esnekliğinin de azalmasına yola açar ve böylelikle kalın ve sert bir hal alan eklem kapsülü, omuz hareketlerinin kısıtlanmasına ve ağrıya yol açar.
Donuk Omuz Sendromu yavaş seyirlidir ve üç aşamada gerçekleşir:
1-Yangı Aşaması: Özellikle ağrının çok fazla olduğu dönemdir hareketler yavaş yavaş kısıtlanmaya başlar, gece uykudan uyandıran ağrı mevcuttur. Ağrı nedeniyle kişi kolunu çok hareket ettirmek istemez ve bu nedenle hareket kısıtlılığı daha fazla gelişir.
2-Donma Aşaması: Ağrı biraz daha rahatlamıştır fakat hareket açısı iyice azalmıştır. Kişinin günlük yaşamını etkileyecek boyuttadır. Saçını tararken, kıyafetlerini değiştirirken zorlanmalar başlar.
3-Çözülme Aşaması: Hareketler yavaşça açılmaya başlar. Bu aşama 2 yıla kadar sürebilir.
Donuk Omuz Sendromu genellikle 40 yaş üstü kişilerde ve özellikle bayanlarda daha fazla görülmektedir. Omuz eklemini ilgilendiren kemik kırıkları sonrası alçı ile istirahat uygulamaları yine omuz eklemindeki kas yaralanmaları sonrası, kadınlarda meme dokusuna yapılan cerrahi girişimler sonrası, düşme-çarpma gibi travmalar sonrasında bu sendromla karşılaşabiliriz. Eğer kişide donuk omuza yol açacak herhangi bir travma öyküsü yoksa altta yatan diabet (şeker) hastalığı olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır. Tanı klinik muayene ve radyolojik görüntüleme yöntemleri ile kolayca konulabilir.
Donuk Omuz Tedavisinde; hastalığın hangi aşamada olduğu ve hastalığa neden olan olayın ne olduğu çok önemlidir. Hastalık diabet kaynaklı ise öncelikli olarak kan şekeri düzeyinin düzenlenmesi gerekir. Ağrı için hekim tarafından verilen ilaçlar , soğuk uygulaması ve fizik tedavi uygulamaları yapılabilir. Eklem hareketliliğini arttırmak için fizyoterapist tarafından uygulanan pasif egzersizler, manuel terapi ve kişinin kendisinin yapması için verilen aktif egzersizler faydalı olacaktır. Bu egzersizlere birkaç örnek verecek olursak;
• Sağlam olan kolunuzla bir masa kenarına tutunarak hafifçe öne doğru eğilip hasta olan kolunuzu omuzdan gevşek olacak şekilde aşağı doğru bırakıp kolu önce öne arkaya 10 kere, sonra sağa sola 10 kere ve en son içe ve dışa daireler çizme şeklinde 10 kere sallayın.
• Ayakta dik dururken her iki elinizle bir sopayı tutup dirsekler düz olacak şekilde önden yukarı doğru kaldırın ve beşe kadar sayın. Aynı hareketi sonra yandan yukarıya ve gövdenizin arkasından yukarıya kaldıracak şekilde tekrarlayın. Her hareketi 10 kere yapın.
• Hasta olan kolunuzun parmaklarıyla duvarda yukarıya doğru tırmanmaya çalışın ağrıyı hissettiğiniz noktada beş saniye bekleyip kolunuzu aşağı doğru indirin. Bu hareketi de 10 kere yapın.
Donuk Omuz Tedavisinde önemli olan bir diğer konu da bir kolu kullanamadığımız için diğer kola çok fazla yüklenmeye bağlı aynı problem diğer tarafta da oluşabilir. Bu nedenle diğer kola da gereksiz yüklenmekten kaçınılmalı, hastalık tam anlamıyla iyileşene kadar problemli olan tarafın üzerine yatılmamalıdır.
Etiketler:
