Beynimize şekil veren nedir? Yaşadıklarımızdır. Bir deneyim yaşadığımız zaman, beynimizdeki nöron adı verilen hücreler aktive olur, yeni bağlantılar oluştururlar. Zaman içinde bu hareketlilikten kaynaklanan bağlantılar beynin içinde ”yeni şebekelerin” oluşmasına neden olur. Bu süreklilik sadece çocukluk ve ergenlik dönemi için değil, hayatın tüm evreleri için geçerli olan bir durumdur.
Kimi zaman ebeveyn olarak çocuklarımızın davranışlarının nedenini anlamlandıramayabiliriz. Örneğin, anaokuluna giden çocuğunuz giyinmeyi reddediyor, kahvaltı yaparken bir anda ağlamaya başlıyor ya da alışverişe gittiğiniz marketin ortasında öfke nöbeti geçiriyor olabilir. Davranışların nedeni, her çocuğun biricikliğine dayansa da araştırmalar beyin gelişiminin de bu tip davranışlara neden olabileceğini göstermektedir.
Beyin, bir bebeğin dünyaya geldiği ilk andan itibaren sadece ebat olarak değil işleyiş olarak da değişen çok önemli bir organdır ve yaşam boyu gelişmeye devam eder. Ailelerin beyin ve işleyişi ile ilgili çok temel bilgileri biliyor olmalarını önemli çünkü çocuklar gelişim aşamasındayken karşılaşılan, tahammülsüzlükler, başa çıkmakla ilgili zorlanmalar ya da yaşanılan birçok sıkıntı beyin gelişiminin işleyişini bilip bilmemekle yakından ilişkilidir. Bizler neden bir çocuğun öfke patlaması yaşadığını, yolun ortasında saatlerce ağlayıp istediği şeyde tutturmasını ya da acil bir yere yetişmeniz gerekirken, yolun kenarında gördüğü uğurböceğini saatlerce seyredip, zaman kavramını anlayamamasını, ebeveynler olarak kavramakta zorlanırız ve “Bu çocuk bilerek mi böyle davranıyor?”, “Kesin beni sinirlendirmek için yapıyor.’’ diye düşünebiliriz. Hayır. Amaçları ne sizleri kızdırmak, ne de sizleri çileden çıkartmaktır. Çocuklarınız sadece büyüyorlar ve beyinlerinin sadece belli kısımlarını kullanıyorlar ve beynini henüz bütün bir şekilde kullanmaya erişmemiş olabilirler.
Beynin birçok bölümü olsa da bizleri etkileyen temel iki farklı bölümü vardır. İki yarım küre olan sol beyin ve sağ beyin. Sol beyin düzeni sever, mantıksal, gerçekçi ve dilbilimseldir. (sözcüklerden hoşlanır) Sağ beyin ise, sözel değildir, iletişim kurmamızı sağlayan yüz ifadeleri, göz teması, jest ve mimik gibi işaretlere odaklanır. Yani özetle sol beyin mantıksalken sağ beyin daha duygusaldır. Bu 7’den 70’e hepimiz için böyledir.
Ebeveynler olarak erken yaş dönemindeki (0-3 yaş) çocuklara mantıksal açıklamalarda bulunduğumuz zaman sözümüzü dinlemediklerini ve açıklamalara uymadıklarını düşünürüz. Aslında bu gelişimsel bir nedene dayanır. Çünkü küçük çocukların (0-3yaş arası) sağ beyinleri sol beyinlerine baskındır yani mantıklı davranmalarını beklemek pek söz konusu değildir daha çok duygusal beyin baskın olduğu için henüz duygularını ifade etmek için sözcüklerden ve mantıktan faydalanma yeteneğinde ustalaşmamışlardır. Hayatlarını tamamen şimdiki ana göre yaşarlar, o yüzden kaldırım üzerinde yürüyen bir uğur böceğini seyretmek için ellerinde ne varsa bırakıp, oraya çöker ve saatlerce onu izleyebilirler. Çocuğunuz “Neden” sorusunu sormaya başlar, artık o zaman daha mantıksal olan sol beynin devreye girdiğini anlarız Çocuklara hem sağ hem de sol beyinlerini kullanabilmeyi öğrendiklerinde daha mantıklı davranmaya başlarlar. Ebeveynin kendi gelişimi veya olgunlaşması çocuğunda beynini etkiler.
Beynimizi bütün olarak kullanabilmek hem bizim hem de çocuklarımız için faydalı olmaktadır.
• Bir olay anında çocuğumun ilk önce alt beynine hitap etmeliyim. Yani onu anladığımı hissettirmeliyiz.
• Sorularla çözümleri kendi bulmasına yardım etmeliyiz.
• Olayları hikayeleştirmesini sağlarsak ki alt ve üst beyin entegrasyonu sağlayabilir.
• Hareket etmenin duygu değiştirme gücünü kullanmalıyız.
• Vücudu dinlemeyi, empati kurmayı öğretmeliyiz.
• Ailemize eğlence faktörünü eklemeliyiz.
Kimi zaman ebeveyn olarak çocuklarımızın davranışlarının nedenini anlamlandıramayabiliriz. Örneğin, anaokuluna giden çocuğunuz giyinmeyi reddediyor, kahvaltı yaparken bir anda ağlamaya başlıyor ya da alışverişe gittiğiniz marketin ortasında öfke nöbeti geçiriyor olabilir. Davranışların nedeni, her çocuğun biricikliğine dayansa da araştırmalar beyin gelişiminin de bu tip davranışlara neden olabileceğini göstermektedir.
Beyin, bir bebeğin dünyaya geldiği ilk andan itibaren sadece ebat olarak değil işleyiş olarak da değişen çok önemli bir organdır ve yaşam boyu gelişmeye devam eder. Ailelerin beyin ve işleyişi ile ilgili çok temel bilgileri biliyor olmalarını önemli çünkü çocuklar gelişim aşamasındayken karşılaşılan, tahammülsüzlükler, başa çıkmakla ilgili zorlanmalar ya da yaşanılan birçok sıkıntı beyin gelişiminin işleyişini bilip bilmemekle yakından ilişkilidir. Bizler neden bir çocuğun öfke patlaması yaşadığını, yolun ortasında saatlerce ağlayıp istediği şeyde tutturmasını ya da acil bir yere yetişmeniz gerekirken, yolun kenarında gördüğü uğurböceğini saatlerce seyredip, zaman kavramını anlayamamasını, ebeveynler olarak kavramakta zorlanırız ve “Bu çocuk bilerek mi böyle davranıyor?”, “Kesin beni sinirlendirmek için yapıyor.’’ diye düşünebiliriz. Hayır. Amaçları ne sizleri kızdırmak, ne de sizleri çileden çıkartmaktır. Çocuklarınız sadece büyüyorlar ve beyinlerinin sadece belli kısımlarını kullanıyorlar ve beynini henüz bütün bir şekilde kullanmaya erişmemiş olabilirler.
Beynin birçok bölümü olsa da bizleri etkileyen temel iki farklı bölümü vardır. İki yarım küre olan sol beyin ve sağ beyin. Sol beyin düzeni sever, mantıksal, gerçekçi ve dilbilimseldir. (sözcüklerden hoşlanır) Sağ beyin ise, sözel değildir, iletişim kurmamızı sağlayan yüz ifadeleri, göz teması, jest ve mimik gibi işaretlere odaklanır. Yani özetle sol beyin mantıksalken sağ beyin daha duygusaldır. Bu 7’den 70’e hepimiz için böyledir.
Ebeveynler olarak erken yaş dönemindeki (0-3 yaş) çocuklara mantıksal açıklamalarda bulunduğumuz zaman sözümüzü dinlemediklerini ve açıklamalara uymadıklarını düşünürüz. Aslında bu gelişimsel bir nedene dayanır. Çünkü küçük çocukların (0-3yaş arası) sağ beyinleri sol beyinlerine baskındır yani mantıklı davranmalarını beklemek pek söz konusu değildir daha çok duygusal beyin baskın olduğu için henüz duygularını ifade etmek için sözcüklerden ve mantıktan faydalanma yeteneğinde ustalaşmamışlardır. Hayatlarını tamamen şimdiki ana göre yaşarlar, o yüzden kaldırım üzerinde yürüyen bir uğur böceğini seyretmek için ellerinde ne varsa bırakıp, oraya çöker ve saatlerce onu izleyebilirler. Çocuğunuz “Neden” sorusunu sormaya başlar, artık o zaman daha mantıksal olan sol beynin devreye girdiğini anlarız Çocuklara hem sağ hem de sol beyinlerini kullanabilmeyi öğrendiklerinde daha mantıklı davranmaya başlarlar. Ebeveynin kendi gelişimi veya olgunlaşması çocuğunda beynini etkiler.
Beynimizi bütün olarak kullanabilmek hem bizim hem de çocuklarımız için faydalı olmaktadır.
• Bir olay anında çocuğumun ilk önce alt beynine hitap etmeliyim. Yani onu anladığımı hissettirmeliyiz.
• Sorularla çözümleri kendi bulmasına yardım etmeliyiz.
• Olayları hikayeleştirmesini sağlarsak ki alt ve üst beyin entegrasyonu sağlayabilir.
• Hareket etmenin duygu değiştirme gücünü kullanmalıyız.
• Vücudu dinlemeyi, empati kurmayı öğretmeliyiz.
• Ailemize eğlence faktörünü eklemeliyiz.
Etiketler:
