Enflasyon, yüksek faiz ve dünyadaki krizler hayatımızı nasıl değiştirecek?
Ekonomi sadece rakamlardan ibaret değildir.
Enflasyon, faiz, döviz kuru ve ihracat rakamlarının arkasında milyonlarca insanın günlük hayatı, işletmelerin geleceği ve toplumun beklentileri vardır.
Türkiye olarak uzun süren yüksek enflasyon ve yüksek faiz döneminden geçiyoruz. Ancak bugün yaşadığımız ekonomik sıkıntıyı yalnızca içerideki gelişmelerle açıklamak da mümkün değil.
Aynı dönemde dünyada ekonomik yavaşlama, savaşlar, bölgesel çatışmalar ve ticaret gerilimleri yaşanıyor.
Yani Türkiye ekonomisi iki cephede birden mücadele ediyor.
İçeride yüksek maliyetler ve finansman yükü; dışarıda ise daralan talep ve artan rekabet…
Enflasyon davranışlarımızı değiştirdi
Uzun süren yüksek enflasyon, toplumun ekonomik alışkanlıklarını da değiştirdi.
Vatandaş geleceğini planlamakta zorlanıyor. Ev, otomobil veya yatırım kararları erteleniyor. Tasarruf yapan insanın tercihi değişiyor, işletme sahibi yeni yatırım yapmadan önce daha fazla düşünüyor.
Çünkü yüksek enflasyon yalnızca paramızın değerini azaltmıyor; geleceğe ilişkin güvenimizi de zayıflatıyor.
Enflasyonun düşmesi önemli. Ancak toplumun yıllardır oluşan enflasyon psikolojisinden çıkması daha uzun zaman alacak.
Yüksek faiz üretimi zorluyor
Yüksek faiz, enflasyonla mücadelede gerekli bir araç olabilir. Fakat üretici açısından ciddi bir finansman maliyeti oluşturuyor.
Yeni makine almak, kapasite artırmak, yatırım yapmak veya işletme sermayesini büyütmek zorlaşıyor.
Özellikle KOBİ’ler için bu yük daha ağır hissediliyor.
Bayrampaşa’nın üretim ve ticaret hayatında bunun etkilerini yakından görüyoruz.
Artık bir işletmenin yalnızca sipariş alması yetmiyor.
Siparişin kârlı olması, finansman maliyetinin taşınabilir olması ve üretimin sürdürülebilir olması gerekiyor.
Dışarıda da şartlar değişti
Asıl önemli noktalardan biri de şu:
Türkiye içeride ekonomik dengelerini düzeltmeye çalışırken, ihracat yaptığımız pazarlarda da talep ve tüketim alışkanlıkları değişiyor.
Savaşlar, çatışmalar ve ticaret gerilimleri lojistikten maliyetlere kadar birçok alanı etkiliyor.
Bu durum özellikle tekstil, hazır giyim, ayakkabı ve mobilya gibi emek yoğun sektörleri zorluyor.
Türkiye’de üretim maliyetleri yükselirken dışarıdaki müşteri daha düşük fiyat istiyor.
Sonuçta üretici iki taraflı bir baskıyla karşı karşıya kalıyor:
Maliyet yükseliyor, satış fiyatı aynı ölçüde yükselmiyor.
Bayrampaşa için mesele daha büyük
Bayrampaşa’da tekstilin ne anlama geldiğini hepimiz biliyoruz.
Tekstil sadece kumaş, iplik veya konfeksiyon değildir.
İşçidir, ustadır, atölyedir, fabrikadır, nakliyecidir, esnaftır.
Bir işletmenin üretiminin azalması, çevresindeki birçok işletmenin de iş hacmini etkiler.
Bu nedenle konu yalnızca ihracatçının veya sanayicinin sorunu değildir.
Konu istihdamın, üretimin ve Bayrampaşa’nın ekonomik geleceğinin sorunudur.
Yeni döneme hazırlanmalıyız
Önümüzdeki dönemde enflasyonun düşmesi ve finansman şartlarının normalleşmesi Türkiye için önemli bir fırsat yaratabilir.
Ancak eski rekabet koşullarına geri dönmeyeceğiz.
Artık sadece daha ucuz üretmek yeterli değil.
Verimlilik, teknoloji, tasarım, marka ve katma değer ön plana çıkacak.
Bayrampaşa’nın da üretim gücünü koruyabilmesi için bu dönüşüme ayak uydurması gerekiyor.
Daha verimli üretim, yeni ihracat pazarları, daha güçlü markalar ve daha yüksek katma değer…
Ve belki de en önemlisi, birlikte hareket etmek.
Son söz
Yüksek enflasyon ve yüksek faizin en büyük tehlikesi yalnızca ekonomik kayıplar değildir.
Asıl tehlike, insanların ve işletmelerin geleceğe olan güvenini kaybetmesidir.
Türkiye bu zor dönemden yalnızca çıkmamalı; daha güçlü bir üretim ve ihracat ekonomisi kurarak çıkmalıdır.
Çünkü ekonomi sadece rakamlarla büyümez.
Güven varsa yatırım vardır.
Üretim varsa istihdam vardır.
İstihdam varsa gelecek vardır.
Bayrampaşa’nın geleceği de bu üç kelimede saklıdır:
Güven, üretim ve gelecek.
