Rumeli STK’larından BM’ye tarihi çağrı!

Türkiye’de faaliyet gösteren Rumeli sivil toplum kuruluşları, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’e resmi bir mektup göndererek, soykırım suçlusu Ratko Mladić’in kamuoyunda kahramanlaştırılmasını ve artan nefret söylemlerini sert bir dille kınadı.

Türkiye’de faaliyet gösteren Rumeli sivil toplum kuruluşları, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres’e resmi bir mektup göndererek, soykırım suçlusu Ratko Mladić’in kamuoyunda kahramanlaştırılmasını ve artan nefret söylemlerini sert bir dille kınadı. BM’ye tarihî sorumluluğu hatırlatılan mektupta, bölgesel güvenliği tehdit eden bu tutum karşısında acilen uluslararası mekanizmaların devreye sokulması talep edildi.

Balkanlar ile derin tarihî, kültürel ve insani bağlara sahip toplulukları temsil eden Rumeli sivil toplum kuruluşları, Srebrenica Soykırımı’nın ana faillerinden Ratko Mladić’in ölümünün ardından bazı milliyetçi çevrelerce “kahraman” ilan edilmesine karşı uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.

BM Genel Sekreteri António Guterres’in dikkatine sunulan mektupta; uluslararası mahkemelerce (ICTY ve Uluslararası Adalet Divanı) tescillenmiş soykırım suçunun üzerinin örtülemeyeceği vurgulanarak, savaş suçlularının yüceltilmesinin marjinal bir siyasi görüş değil, Batı Balkanlar’ın barış ve istikrarına yönelik “somut bir güvenlik tehdidi” olduğu ifade edildi.

“1995’teki Koruma Başarısızlığı, Bugün Hatırlama Başarısızlığına Dönüşmemelidir”

BM’nin 1993 yılında “güvenli bölge” ilan ettiği Srebrenica’da yaşanan soykırımın ve kurumun 1999 tarihli özeleştiri raporunu hatırlatan STK temsilcileri, yaptığı ortak açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Srebrenica halkı 1995 yılında BM’nin koruma taahhüdüne güvendi ancak yalnız bırakıldı. BM’nin koruma konusundaki bu tarihî başarısızlığı, bugün soykırım suçlularının kahramanlaştırılması karşısında sessiz kalınarak ikincil bir başarısızlığa dönüşmemelidir. Bizler intikam değil; hakikat, adalet ve hesap verebilirlik istiyoruz. 

Gerçek bir toplumsal uzlaşma ancak suçluların reddedilmesi ve kurbanların hatırasına saygı duyulmasıyla mümkündür.

BM’den 5 maddelik somut talepler

Rumeli sivil toplum kuruluşları BM'den şu somut adımları talep ediyor:

1-Srebrenica Soykırımı’nın, uluslararası mahkeme kararlarıyla tescillenmiş olduğunun yeniden vurgulanması, 

2-Ratko Mladić ve diğer savaş suçlularının kahramanlaştırılmasının resmen kınanması, 

3-Savaş suçlarını öven söylemlere karşı yasal düzenlemeler yapılması, 

4-Batı Balkanlar'daki nefret söylemlerinin BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği tarafından düzenli olarak izlenmesi ve raporlanması, 

5-BM'nin geçmişte yaşananlara ilişkin sorumluluğunu “Bir Daha Asla” ilkesi doğrultusunda sürdürmesi.

Kuruluşlar, 1999’da dönemin Genel Sekreteri Kofi Annan imzasıyla yayımlanan BM Srebrenica raporundaki özeleştiriyi hatırlattı: Birleşmiş Milletler, “yanlış hesap, yanlış yargı ve kötülüğün boyutunu görememe” nedeniyle Srebrenica halkını koruyamadığını kabul etmişti. Rumeli STK’ları, aynı kurumun 31 yıl sonra inkâr ve kahramanlaştırma karşısında ikinci kez geride kalmaması gerektiğini savundu.

“İntikam değil, hakikat”

Açıklamada, hiçbir etnik grubun topyekûn suçlanamayacağı, ceza sorumluluğunun bireysel olduğu vurgulandı. Talebin Sırp halkına karşı olmadığı, mahkeme kararlarını yok sayan siyasal söyleme karşı olduğu belirtildi. “Suçluyu kahraman ilan etmek, kurbanın mezarını ikinci kez kazmaktır” ifadesiyle, uzlaşmanın inkâr üzerine kurulamayacağı kaydedildi.

Türkiye’deki Rumeli ve Balkan kökenli dernekler, tarihî ve insani bağları nedeniyle konuyu kendi hafızalarının parçası saydıklarını; çağrının diplomasinin yerini almak değil, uluslararası hukuku hatırlatmak olduğunu ifade etti.