Rinit (Nezle)

Rinit (Nezle) toplumda oldukça sık rastlanan ve birçoğumuzun sağlığını önemli derecede olumsuz etkileyen bir hastalıktır

Rinit (NEZLE)

Toplumda oldukça sık rastlanan ve birçoğumuzun sağlığını önemli derecede olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Özellikle nefes alırken burun işlevinde bozulmadan dolayı oluşan zorluğa bağlı olarak kişilerin iş gücü kaybına, okul başarısından bozulmaya, performanslarında düşmeye sebep olmaktadır. Aynı zamanda diğer hastalıklara da (ortakulak iltihabı, sinüzit, astım) zemin hazırlayarak hayatı olumsuz etkilemektedir. Rinit alerjik veya alerjik olmadan da görülmektedir.
Alerjik rinitli hastalarda dış ortamdan gelen ve vücudumuza yabancı allerjenlere karşı IgE yanıtı oluşmaktadır. Zamanla ve tam olarak bilemediğimiz mekanizmalarla vücudumuzda bu maddelere karşı antikor üretimi oluşur. Allerjen olarak adlandırdığımız bu maddeler tekrar farklı bir yoldan vücudumuza temas ettiği zaman IgE ve allerjen etkileşmesi sonucunda bir takım kimyasal maddeler salınarak burunda, gözde, solunum yollarında allerjik semptomların oluşmasına sebep olur. Alerjik rinit mevsimsel (saman nezlesi) olabilir. Mevsimsel alerjik rinit’te en sık polenlere bağlı olarak bulgular ortaya çıkar. Belirli dönemlerde duyarlı olunan alerjenler havada varsa semptomlar görülür. Diğer zamanlarda şikayetleri yoktur. Semptomlar polenlere bağlı olduğu için bölgeler arasında da farklılıklar gözlenebilir.
Alerjik rinitli hastalarda astım sık görülmektedir. Rinit varlığında astımın kontrolü zorlaşır. Mutlaka her ikisi birlikte tedavi edilmelidir. Alerjik riniti olan hastalar alerjenlerden başka sigara dumanı, keskin kokulara maruz kaldıklarında ya da aşırı sıcak ve nemli ortamlarda da şikayetleri olabilir.
Riniti olan hastaların üçte biri alerjik değildir. Bulguları alerjik nezleye benzerlik gösterir. Alerjik olmayan rinitli hastaların burun mukozaları şiş ve devamlı burun akıntıları olabilir. Daha çok erişkinlerde görülür. Alerjenlere IgE yanıtı olmadığı için deri prik testleri negatiftir ve serumda alerjene özgü IgE saptanamaz.

RİNİT BELİRTİ VE BULGULAR
• Burunda, damakta, boğazda ve gözlerde kaşıntı
• Burun tıkanıklığı
• Burun akıntısı
• Burunda kaşıntı
• Hapşırık
• Göz altlarında morluk
• Gözlerde sulanma

RİNİT TANI
Rinit tanısının konulmasında hastanın öyküsü çok önemlidir. Semptomların özellikleri, mevsimsel özellikleri, ortaya çıkmasına neden olan faktörler ve ailesel öykü tanı ve tetikleyicilerin belirlenmesi açısından yol göstericidir. Tanı için burun akıntısında eozinofil aranabilir. Tetikleyicilerin belirlenmesi amacıyla deri prik testleri yapılır. Hastanın durumuna göre ayırıcı tanı için endoskopi ve sinüs tomografisi çekilebilir. Alerjik rinit semptomlarınız varsa alerji ve immünoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz gerekmektedir.

RİNİT TEDAVİ
Eğer alerjik rinitiniz varsa ve tetikleyiciler belirlenmiş ise bunlardan korunmak tedavinin ilk ve en önemli basamağını oluşturmaktadır.
Rinit tedavisinde antihistaminler (ağızdan ve sprey), kortizonlu (kortikosteroid) spreyler ve tuzlu su kullanılır. Burunda tıkanıklık fazla ise ilk başta dekonjestanlar kısa süreli (dört günden az) kullanılabilir.
Alerjik riniti mevsimsel olanlarda bu ilaçlar oldukça etkilidir. Bu hastalarda mevsim öncesi tedavi başlanması ile semptomları önlenebilir ya da mevsimi daha hafif şikayetler ile geçirmesi sağlanabilir.
İmmünoterapi (aşı tedavisi) alerjik rinit tedavisinde kullanılabilir. İyi seçilmiş hastalarda immünoterapi hem hastalığın tedavisinde hem de gelişebilecek astım gibi hastalıkların önlenmesinde etkili olabilir.

Kaynak: Türkiye Ulusal Allerji ve Klinik İmmünoloji Derneği

BAYRAMPAŞA KOLAN HOSPITAL
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZMANI
Uzm. Dr. Ahmet Hakan DİKENER