Menenjit aşıları

Meningekok menenjiti ciddi ve çoğu defa ölümcül seyreden bir enfeksiyondur. Hastalık en sık beş yaşın altındaki çocuklarda görülür.

Meningekok menenjiti ciddi ve çoğu defa ölümcül seyreden bir enfeksiyondur. Hastalık en sık beş yaşın altındaki çocuklarda görülür. Yetişkinler bu mikrobu hasta olmadan burun ve boğaz salgılarında taşıyabilirler. En sık menenjit hastalığına yol açan mikroplardan ikisi (hemophilus influenza ve streptekokus pnömonia) için sağlık ocaklarında ücretsiz aşı yapılmaktadır. Ancak bir diğer etken meningekok (neisseria menengitis) için geliştirilen aşılar henüz ülkemizin ulusal aşı programında yer almamaktadır. Bu nedenle meningekok aşıları halen isteyen ailelere özel olarak uygulanmaktadır.
Meningekok enfeksiyonları nadir görülse de (invazif meningekoksemi 1/100.000) en iyi tedavi koşullarında bile %10-15 ölüm sebebi olabilir. Ülkemizdeki sıklığı bilinmemektedir. Mikrobun hastalığa yol açan 13 serotipi bulunmaktadır. En sık hastalık yapan serotipler A, B, C, Y, W135 ve X'dir. Serotipler coğrafi bölgelere ve yaş gruplarına göre dağılım göstermekte olup Avrupa'da B ve C, Amerika'da B. C.ve Y, Asya'da A ve C, Afrika'da A, C, W135 ve X, ülkemizde ise sıklık sırasıyla W135 (%42), B (%32) ve A (%3,5) tipleri daha fazla görülmektedir. Mikrobun serotiplerinin her coğrafi bölgeye göre farklı oluşu ve tüm meningekok serotiplerini kapsayan tek bir aşının olmaması kafa karışıklığını arttırmaktadır. Ülkemizde iki faklı serotip meningekok aşıları mevcuttur. Bunlar A, C, Y ve W 135 serotipini içeren dörtlü menenjit aşıları (nimenrix, menectra ve menveo) ile B serotipini içeren aşı (bexero) dur.
Dörtlü menenjit aşıları: MENVEO 2 aylıktan sonra 2-6 ay arasında 3 doz ve 12-16 ay arasında bir rapel dozu yapılır. MENECTRA 9-23 aya rasında iki doz ve 2 yaşından sonra bir rapel dozu yapılır. NİMENRİX 2 aydan itibaren 2 ay ara ile 2 doz ve 13 aylık rapel dozu yapılır ya da 1 yaşından sonra tek doz uygulanır. Aşıya karşı oluşan antikor düzeyleri 5 yıl koruyucudur. Büyük çocuklara 11-12 yaş arasında tek doz ve 16 yaşından rapel dozu önerilmekle birlikte aşı 16 yaş sonrasında yapılmışsa tek doz yeterlidir. 21 yaş üzerindeki erişkinlere riskli gruplar haricinde rutin aşı uygulanmaz.
B serıtipini içeren aşı: BEXERO ise 2-5 yaş arasındaki bebeklerde bir ay ara ile 3 doz ve 1 yaş sonrası bir rapel dozu, 6-11 ay arasındaki bebeklerde 2 ay ara ile 2 doz ve 1 rapel dozu, 12-23 ay arasındaki bebeklerde 2 ay ara ile 2 doz ve bir rapel dozu, 2 -10 yaş arasında 2 doz şeklinde uygulanır.
Bahsedilen aşılar özel aşılar olup aileler bu aşılardan dört serotipli menenjit aşıları ile beraber B tipi serotip aşısını birlikte yaptırabilirler. Bu konudaki karar doktorun bilgilendirmesi neticesinde aileye aittir.

Uzm. Dr. Murat Gözen
Bayrampaşa Kolan Hospital
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı