Kronik solunum hastalıkları sıklıkla nefes darlığı,
yetersiz havayolu temizliği, hava akımının kısıtlanması, solunum kasları ve
diğer kaslarda fonksiyon bozukluğu, egzersiz toleransı ve aktivite düzeyinde
azalma gibi problemlere yol açmaktadır.
Ciddi kronik solunum hastalığı olan kişilerde hastalığın tıbbi tedavisi uygun
bir şekilde yapılsa dahi nefes darlığı ve diğer solunum bulguları
şiddetlenebilmekte, egzersiz kapasitesinin azalmasıyla birlikte yaşam kalitesi
düşmektedir. Sağlık durumu gittikçe bozulan hastanın
tedaviye uyumu da olumsuz etkilenmektedir.
Pulmoner rehabilitasyon, söz konusu hastaların tıbbi tedavilerini desteklemek,
fonksiyonel ve psikososyal durumlarını iyileştirmek için alanında uzman olan
kişilerden oluşan bir ekip tarafından her bireyin ihtiyacına göre hazırlanan ve
yürütülen kapsamlı bir müdahale programıdır. Programın, egzersiz eğitimi başta
olmak üzere beslenme eğitimi, özyönetim eğitimi, sağlık davranış değişikliği
gibi çeşitli bileşenleri bulunmaktadır.
Pulmoner rehabilitasyon hizmetleri uzman hekim, fizyoterapist, solunum
terapisti, diyetisyen, psikolog, hemşire ve iş-uğraşı terapistinin yer aldığı
bir ekip ile yürütülür.
Pulmoner rehabilitasyonun amaçları;
Hastalıktan kaynaklanan semptomları azaltmak,
Hastalığın neden olduğu kaygı ve depresyonu azaltmak,
Hastalığın alevlenmesini ve hastaneye yatış sıklığını azaltmak,
Alevlenme sonrası hızlı toparlanma sağlamak,
Hastanın egzersiz kapasitesini artırmak,
Bireylerin, günlük hayata katılımlarını artırmak,
Hastaya özyönetim becerileri kazandırmak,
Kalıcı sağlık davranışı değişimleri elde etmek,
Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini artırmak,
şeklinde sıralanabilir.
Program; KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)
başta olmak üzere astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, kistik
fibrozis, göğüs duvarı hastalıkları, nöromusküler hastalıklar, akciğer nakli
öncesi ve sonrası, akciğer kanseri, akciğer tansiyonu, obezite ilişkili tüm
akciğer hastalıklarında başarı ile uygulanmaktadır.
Pulmoner rehabilitasyon üniteleri; göğüs hastalıkları hastaneleri, şehir
hastaneleri, üniversite hastaneleri ve eğitim-araştırma hastanelerinde
bulunmaktadır.
Her yaş grubunun ihtiyacına göre hastanede yatırılarak, ayaktan takip ile ya da
ev ortamında uygulanabilen bu programlar, çoğu zaman yüksek maliyetli cihazlara
gerek duyulmadan yürütülebilmesi sayesinde geniş kitlelere
ulaştırılabilmektedir. Uzaktan sağlık hizmetlerinin gelişmesiyle, uygun
hastaların bulundukları yerden katılabildiği tele-pulmoner rehabilitasyon
programları da mümkün hâle gelmiş, erişimi ve sürekliliği artırma potansiyeliyle
önemli bir seçenek olarak öne çıkmıştır.
Pulmoner rehabilitasyonun en önemli ve temel bileşeni egzersiz eğitimidir. Bu
eğitim, genel olarak; yürüyüş gibi dayanıklılık egzersizlerini, kol ve bacak
kaslarını güçlendiren egzersizleri ve solunum egzersizlerini kapsar. Bireyin
ihtiyaçları doğrultusunda hasta eğitimi, beslenme desteği, psikososyal destek,
özyönetim gibi bileşenler de programa eklenmektedir.
Pulmoner rehabilitasyonun etkin ve düzenli bir şekilde uygulanmasıyla
hastaların nefes darlığı ve yorgunluğu azalır, kuvvet ve dayanıklılığı artan
hastalar daha uzun mesafeler yürüyebilir, kendilerini daha güçlü ve enerjik
hisseden hastaların tıbbi tedaviye uyumları da artar.
Bununla birlikte, elde edilen kazanımların kalıcı olabilmesi için, pulmoner
rehabilitasyon merkezlerinde başlanan egzersizlerin ve eğitimlerin günlük
yaşamın bir parçası hâline getirilmesi çok önemlidir.
Uzun süreli solunum hastalığından dolayı nefes darlığı, çabuk yorulma ve
güçsüzlük hissediyor, günlük işlerinizi yapmakta zorluk çekiyorsanız pulmoner
rehabilitasyon programlarından yararlanabilirsiniz.
Konu hakkında danışmanlık almak üzere aile hekiminize başvurunuz.
# PulmonerRehabilitasyonlaHerAdımdaDahaRahatBirNefes