Erken gebelik kayıpları

Tekrarlayan düşükler (Erken gebelik kayıpları) ile ilgili 8 soruda bilinmesi gerekenler

Tekrarlayan düşükler (Erken gebelik kayıpları) ile ilgili 8 soruda bilinmesi gerekenler

1-DÜŞÜK NEDİR?
Gebeliğin kendiliğinden ya da istemli olarak yaşanabilirlik sınırından önce sonlanmasına DÜŞÜK=ABORT=ERKEN GEBELİK KAYBI denir. 3 terimde aynı anlama gelmektedir. 

2-DÜŞÜK BELİRTİLERİ  NELERDİR?
40 haftalık gebelik dönemi 14 hafta aralıklı 3 bölüme ayrılmıştır. Düşüklerin yaklaşık %55’i ilk trimester dediğimiz ilk 14 haftalık dönemde gerçekleşir. Haftalar geçtikçe gebenin düşük yapma riski azalmaktadır.
Düşük belirtileri en sık ağrı, kanama ve parça düşürme şeklinde olur. Ancak özelikle küçük haftalarda oluşan gebelik kayıplarında gebelik kesesi çok küçük olduğu için rahim içine yapışabilir, bu durumda bazen hiçbir şikayet olmadan da kontrolleri sırasında ultrason ve laboratuvar bulguları ile de tespit edilebilir.

3-PEKİ GEBE DÜŞÜK YAPTIKTAN SONRA MUTLAKA KÜRTAJ OLMASI GEREKİR Mİ?
Klinikte en çok zorlandığımız durumlardan bir tanesi de düşük yapan bayanın tedavisi. Soru hep şu? Kürtaj olmasak olur mu? İlli kürtaj olmalı mıyız?
Bu sorunun cevabı her hasta için farklıdır. Eğer gebelik materyali kanamayla beraber tamamen atıldıysa bu hastalara kürtaj önermiyoruz. Ancak rahim içinde gebelik materyali kaldıysa bunu temizlemek için kürtaj yapılmalıdır. Çünkü içeride kalan gebelik materyali; enfeksiyon, aşırı kanama, rahim içi yapışma gibi hem bayanın hayatını tehdit edici, hem de tekrar düşük yapma ve kısırlık gibi durumlara neden olabiliyor.
Düşük sonuçlandıktan sonra çiftlerimize belirtmemeiz gereken çok önemli bir husus var. Kimyasal düşükte olsa, kürtaj da olsa düşükten sonra çiftlerimize en az 3 ay gebelik düşünmemelerini öneriyoruz, rahim içinin yani bebek yatağının kendini tamamen yenilemesi için gereken süre en az 3 aydır. 3 aydan daha kısa sürede oluşan gebeliklerde tekrar düşük olma ihtimali ciddi oranda artıyor.

4- ESAS TEDAVİ GEREKTİREN DURUMTEKRARLAYAN DÜŞÜKLERDİR. 
PEKİ TEKRARLAYAN DÜŞÜK NEDİR? 
Bir bayanın 3 ya da daha fazla düşük yapmasına tekrarlayan düşük=habituel abort=tekrarlayan gebelik kaybı denir. VE SIKLIĞI YAKLAŞIK %1-2 KADARDIR. DSÖ bunu  3 ya da daha fazla düşük olarak tanımlamış, ancak özelikle çocuğu olmayan çiftlerde 2 ardışık düşük olmuşsa, araştırma, tanı ve tedavinin başlanmasının kiliniğimiz olarak faydalı olduğunu düşünüyoruz. Çünkü çiftler psikolojik olarak çok ciddi stres, korku ve kaygı yaşamaya başlıyorlar.
Yani düşüklerde asıl uğraştığımız, araştırdığımız, tedavi planladığımız ve riskli gebelik olarak tanımladığımız hasta kitlesi bu %1-2’lik bu gruptur.
Sıklığı %1-2 dir, ama bu grupta nedeni tespit edip tedavi metodunu oluşturmazsak, bu çiftlerde her düşük sonrası sağlıklı gebelik oluşma ihtimali azalıyor. Şöyle ki, 2 düşüğü olan bir bayanın başarılı gebelik ihtimali % 89 iken, 3 düşüğü olanda % 80, 4 düşüğü olanda % 70 ve her düşükten sonra başarılı gebelik oranı düşüyor.
BU SEBEPLE BU ÇİFTLER DİSİPLİNLİ, ARAŞTIRILARAK VE HEDEFE YÖNELİK TEDAVİ EDİLMELİDİR.  BİZ BU HASTA GRUBUNU ÇOK ÖNEMSİYORUZ, ÇÜNKÜ TEDAVİ İLE ÇOK CİDDİ ORANDA BAŞARI ELDE EDEBİLİYORUZ.

5-TEKRARLAYAN DÜŞÜKLERİN NEDENLERİ NELERDİR?
Nedenlerini 5 grupta sıralayabiliriz. En sık neden % 50 oranda immünolojik ve pıhtılaşma ile nedenlerdir. Daha sonra sırasıyla endokrin, anatomik, genetik ve enfeksiyoz nedenler gelir.
En sık neden immünolojik ve pıhtılaşma ile ilgili durumlarlardır. Yaklaşık % 50 yer tutar. Bu gebelerde düşüğün mekanizması şu şekilde olmaktadır. Gebelik oluşumu kadın ovumu (yumurtası) ile erkek spermi tüpte döllenir. Oluşan embriyo kısa bir süre sonra rahime gelir. Burada kalınlaşmış rahim yatağında mikroskobik damarlanmalarla bu embriyo beslenmeye başlar. İşte tam bu dönemde eğer bazı immünolojik rahatsızlıklar ya da pıhtılaşma ile ilgili deformiteler varsa tam bu gebeliğin yeni oluşum döneminde o küçücük damarlarda kan akışı ya yavaşlar ya da durur. Hal böyle olunca gebelik beslenemez ve gelişemez. Ve gebelik kısa bir zaman sonra kaybedilir. Yani düşükle sonuçlanır.
İkinci en sık neden endokrin nedenlerdir. İlk akla gelen özellikle luteal faz defekti dediğimiz, embriyonun evi olan rahim yatağının embriyoyu iyi tutup, besleyememesinden dolayı gebelik düşükle sonuçlanır. Diğer bir endokrin neden PKOS’tur. Yine bunlarda da kalitesiz embriyo ya da rahim yatağının yeterli gelişememesi sonucu düşük oluşablir. Diyabet yani şeker hastalığı yine embriyoyu besleyecek o mikro damarlarda harabiyet yapıp, embriyonun gelişmesini engelleyip, düşüğe neden olabilir. Bir diğer endokrin neden hipotiroidizm’dir. Bu da tekrarlayan düşüklere neden olabilir.
3. en sık neden ise anatomik bozukluklardır. Rahim yatağı ile ilgili, perde, çift rahim, T şeklinde rahim, asherman sendromu dediğimiz rahim içindeki yapışıklıklar. Bunlar tekrarlayan düşüğe neden olan en sık rastladığımız anatomik bozukluklardır.
Daha az rastladığımız (yaklaşık %1-2) genetik nedenlerdir ki, işte bunlarda anne ve baba adayları ile düşük materyalinin genetik analizi gereklidir.
Son neden ise infeksiyonlardır.  İnfeksiyonlarda en sık neden genital bölge infeksiyonları ile üriner sistem infeksiyonlarıdır. Bunun dışında brucella, listeria, mikoplazma ve üreplazma isimli mikropların yaptığı infeksiyonlarda tekrarlayan düşüğe neden olabilmektedir.

6- TEKRARLAYAN GEBELİK KAYIPLARINAYAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR?
Bu hastalarda yapılan en büyük yanlış hedefe yönelik nedeni saptamadan direk tedaviye geçilmesidir. Tedavi hedefe yönelik olmadığı sürece başarısız olma ihtimali artar. Daha önce belirttiğim gibi her oluşan düşükten sonra hem sağlıklı gebelik şansı azalmakta, hem de çiftler ciddi derecede yıpranmaktadır. Bu sebeple nedenler detaylı şekilde araştırılmalıdır.

7-GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI NASIL OLMAKTADIR?
İşte en önemli konu burası. Tüm çiftlerden ricam, biraz önce anlattığımız gibi hiçbir şey nedensiz değil ve de herkese uygulanacak tedavide aynı değil. En önemli tedavi basamağı nedenin tespit edilmesi. Zaten neden tespit edildikten sonra işimiz çok kolaylaşıyor.
3. 4. hatta 7. düşüğü olupta, detaylı araştırma sonucu nedeni tespit ettikten sonra nice tedavi başladığımız gebeler yavrularını kucaklarına aldılar. Nedeni tespit et, tedavi başla. İnanın çok yüz güldürücü sonuçlar elde ediliyor.
Sorun tespit edilirken en çok olandan en az neden olan nedenlere doğru araştırma yapmalıyız.
İmmünolojik veya pıhtılaşma ile ilgili neden varsa, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ve kanı curulaştırıcı ilaçlar kullanmaktayız.
Yada endokrin bir nedense hastanın şekerini tedavi ediyoruz, ya da luteal faz defekti varsa progesteron takviyesi yapıyoruz. PKOS’u varsa ona yönelik tedavi başlıyoruz, ya da guatrı varsa onu düzeltiyoruz.
Anatomik bir bozukluk varsa onu cerrahi olarak onarıyoruz ve müthiş yüz güldürücü sonuçlar alıyoruz.
Enfeksiyon varsa onu tedavi ediyoruz. Çok basit bir idrar yolu infeksiyonu bile, bazen tespit edilememişse tekrar tekrar düşüklere neden olabiliyor.
Tüm bunlarda bir şey bulamadıysak çiftlerin genetik araştırmalarını yapıyoruz.
Bazen her türlü araştırmadan sonra bile neden bulunamayabiliyor. Ama bu grup çok çok düşük bir oran. Yüzde 1’in altında. Bu gebelere çok yönlü tedavi başlamak tüm dünyada şu an için kabul gören tedavi şeklidir.

8-SON OLARAK OKURLARIMIZA EKLEMEK İSTEDİĞİNİZ BİR MESAJINIZ, ÖNERİNİZ VAR MI?
İlk olarak bu konuyu analtma fırsatı bulduğum için çok mutuluyum. Sizlere de çok teşekkür ederim. Çünkü bu konuda çiftler çok zor durumdalar ve ne yapacaklarını bilmiyorlar. Bilgi kirliliği fazla olan bir sorun.
Çiftlere son olarak mesajım, eğer bir kez düşüğünüz olduysa stres olmayın. Muhtemelen bu bir oluşum kazası. Burada dikkat etmeleri gereken tek durum en az 3 ay rahim içinin kendisini tamamen yenilemesini beklesinler. Daha sonrasında mutlaka bir hekim kontrolünde gebelik düşünsünler.
2 ya da daha fazla düşüğü olan çiftlere de mesajım, acele etmemeleri, sabırlı olmaları, nedenlerin araştırılarak bulunup ona göre uygun bir tedaviyle gebe kalmalarıdır.
Tüm herkese selamlarımı sunar, mutlu, sağlıklı, huzurlu, bereketli günler dilerim.

Op. Dr. Murat Tandoğan
Bayrampaşa Kolan Hospital
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı