19 Haziran 2019 Çarşamba   

Av. Melis SEVİNÇOĞLU / Avukat / Hukukçu Gözüyle /

AYIPLI MAL SATIN ALAN TÜKETİCİNİN SEÇİMLİK HAKLARI

 

GÜNLÜK hayatta hepimizin başına gelen bir durumdur satın aldığımız ürünün vaat edilen kalitede olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özelliği taşımaması. Bu, gerek market gerek teknolojik gerek giyim-ayakkabı gibi tüketici olarak satın aldığınız her ürün için geçerlidir. 
Kanun bu şekilde; “tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan malı” ayıplı mal olarak kabul etmektedir. Örneğin; çok beğenerek aldığınız bir kazağın eve geldikten sonra defolu olduğunu ya da yıkama talimatına uygun olarak yıkamanıza rağmen ilk yıkamada ürünün çektiğini fark ettiniz.  Bu örnekleri çoğaltabileceğimiz tüm durumlar aldığınız ürünün ayıplı mal olduğunu göstermektedir ve böyle durumda kanundan doğan birden fazla seçimlik hakkınız mevcuttur.
Yani aldığınız ürünün 6 ay içerisinde arızalanması durumunda ürünü aldığınız zaman bu arızasının olduğunu, sizin kullanımınızdan kaynaklanan bir arıza olmadığını kanıtlamak için herhangi bir çaba sarf etmenize gerek bulunmamaktadır. Böyle bir durumda tek yapmanız gereken satıcıya başvurarak kanunda belirlenen seçimlik haklardan hangisini kullanmak istediğinizi satıcıya bildirmenizden ibarettir. 
Seçimlik haklara geçmeden önce esasen satın aldığınız ürünü ayıplı mal durumunda olmadıkça ya da bu duruma gelmedikçe tüketici olarak iade ve değişim hakkımızın olmadığının, günlük hayatta tüketiciye tanınan 30 gün içinde değişim ve iade hakkının kanundan kaynaklanmadığının, mağazaların müşterilerine tanıdığı bir hak olduğunun altını çizelim.  Bunun da istisnaları mevcuttur: Tüketiciler, uzaktan yapılan alışverişlerde (İnternet) 14 gün, kapıdan satışlarda yine 14 gün ve taksitli alışverişlerde ise (Kredi kartına taksitli satış değil mağazalar tarafından yapılan taksitli satışlar) 7 gün içerisinde cayma hakkına sahiptir
Gelelim aldığımız ürünün ayıplı çıkması ya da sonradan ayıplı hale gelmesi durumunda Kanunun tanıdığı seçimlik haklarımıza: Uygulamada genelde ayıplı mal durumunda satıcı tarafından ücretsiz onarım hakkımıza yönlendiriliyoruz ve sanki başka bir hakkımız yokmuş gibi buna mecbur bırakılıyoruz. Oysaki, malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici olarak; a)satılanı geri vermeye hazır olduğumuzu bildirerek sözleşmeden dönme, b)satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme, c)ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, ç)satılanın ücretsiz onarılmasını isteme seçimlik haklarımızdan birini kullanabiliriz. Tek yapmamız gereken hangi hakkımızı kullanacağımızı satıcıya bildirmek olup satıcı, talebimizi yerine getirmekle yükümlüdür.
Ancak bu durumda da satıcı için yerine getirmesi imkansız olan bir seçimlik hakta ısrarcı olunmasının hakkın kötüye kullanılmasını teşkil edeceğini belirtelim. Örneğin; seçimlik haklarımızdan satılanın yenisiyle değişimini istediğimizi ancak satıcının elinde aynı üründen bulunmadığını ve bu üründen gelmeyeceğini varsayalım. Bu durumda satılanın yenisiyle değişiminde ısrarcı olmanın bir anlamı olmadığı açık olup diğer seçimlik haklarımızı kullanmak hakkaniyete daha uygun bir davranış olacaktır. 

Tarih: 27 Mayıs 2019 Pazartesi    Hit: 728




Henüz yourm yapılmadı, ilk yorum yapan sen ol